15257 ) نسخه شماره : 2 / 5476 - 146 / 27 انجام : احكام مفردات ملاحظه تكرار اشكال بايد كرد ونقطه را ندان وانتهاى آن نقطه بكجا مى رسد ودوائر تا احكام موافق آيد و مطابق تمت نستعليق ، بى كا ، قرن 12 ، جلد : مقوا ، عطف تيماج ، 25 برگ ، 15 سطر ، 14 * 21 سم نهاية الوصول الى علم الاصول - نهاية الاصول ( اصول فقه - عربى ) علامه حلى ، حسن بن يوسف ، 648 - 726 ق اين كتاب از مؤلفات جامع و مفصل معروف اين فن است . مؤلف اين كتاب را به خواهش فرزندش فخرالمحققين تأليف فرموده و از مدارك معتبره است و متاخرين از آن نقل مطلب كرده اند . در ديباچه در توصيف اين كتاب آورده : « وقد صنفت كتباً متعددة من المختصرات و المطولات الجامعة لجميع النكات » تا آنجا كه فرموده : « انشاء كتاب جامع لما ذكره المتقدمون حاو لما حصله المتاخرون معه زيادات نفيسه لما يسبقنا اليها الاولون فصرفنا الى تصنيف هذا الكتاب » كتاب بر چهار جزء ترتيب يافته . مطالب كلى آن در عنوان 13 ( مقصد ) تبويب شده . هر مقصدى حاوى فصولى است و بيشتر از فصول داراى عناوين مباحث و مطالب است : المقصد الاول فى المقدمات ( 8 فصل ) در بيان تعريف و موضوع و فآئده علم اصول و بيان دليل . نظر . تقسيم حكم . شرط . مانع . صحت و بطلان . قضآء و اراده . رخصت و عزيمت . حسن و قبح عقلى ) 2 فى اللغات و فيه مقدمة و فصول ( 8 فصل 3 فى كيفية الاستدلال بكتاب الله تع على الاجمال ( 2 فصل ) 4 فى الامر و النهى ( 8 فصل ) 5 فى العموم و الخصوص ( و مطلق و مقيد ) وفيه ابواب ( 4 باب ) 6 فى باقى صفات الدلالة و فيه ابواب ( سه باب در مجمل و مبين . ظاهر و مأول . مفهوم و مطلق ) 7 فى الافعال ( 7 بحث در عصمت انبيآء و تاسى . طريق معرفت افعال . تعارض در افعال و اقوال ) 8 فى النسخ و البدآء ( 4 فصل ) 9 فى الاجماع ( 7 فصل ) 10 فى الخبر ( 7 فصل ) 11 فى القياس ( 7 فصل : مناسب . مؤثر . شبه . سبر و تقسيم . تنقيح مناط . قلب دعوى و قلب دليل و غيرها ) 12 فى الاستدلال ( در يك مقدمه و 7 فصل در مباحث تلازم . استصحاب . استحسان . استقرآء و غيرها ) 13 فى الاجتهاد و التقليد و التعادل و الترجيح ( 3 فصل ) تاريخ شروع و ختم تأليف بتحقيق دانسته نشد . بضبط نسخه 3027 تاريخ ختم مبحث اجماع سلخ جمادى الاول 704 بوده . و تاريخ ختم جزء سوم 16 رجب همان سال است . « مهدى ولائى » [ فهرست الفبايى آستان قدس ص 593 ؛ التراث العربى 5 / 6 - 417 ؛ الذريعة 24 / 408 ؛ مرعشى 1 / 305 ؛ مدرسه خاتم الانبياء ص 60 ؛ الهيات مشهد 2 / 377 و 3 / 937 ؛ دانشگاه تهران 6 / 2386 ؛ مجلس 26 / 20111 / 52 ؛ مكتبه علامه حلى / 209 ؛ فهرست سپهسالار 5 / 737 ؛ كتابخانه ملك 1 / 577 ؛ فهرست آستان قدس 6 / 93 و 6 / 92 ]